Koncesja na alkohol – jak uzyskać zezwolenie na sprzedaż alkoholu?

Koncesja na alkohol jest potocznym określeniem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Restauracja, bar, kawiarnia lub inny lokal gastronomiczny, który chce sprzedawać albo podawać alkohol, musi posiadać odpowiednie zezwolenie wydane dla konkretnego punktu sprzedaży.

W zależności od rodzaju oferowanego alkoholu przedsiębiorca może potrzebować jednego, dwóch lub trzech zezwoleń. Przed złożeniem wniosku warto również sprawdzić lokalne zasady dotyczące usytuowania punktów sprzedaży, przygotować wymagane dokumenty i ustalić, jakie zezwolenia będą potrzebne w danym lokalu.

W tym poradniku wyjaśniamy, jakie są rodzaje zezwoleń na sprzedaż alkoholu, kto je wydaje, jakie warunki trzeba spełnić, jakie dokumenty dołączyć do wniosku oraz jak wygląda cała procedura krok po kroku.

Koncesja na alkohol – czym jest zezwolenie na sprzedaż alkoholu?

Choć powszechnie używa się określenia „koncesja na alkohol”, ustawa posługuje się pojęciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Sprzedaż alkoholu przeznaczonego do spożycia zarówno w miejscu sprzedaży, jak i poza nim może być prowadzona tylko na podstawie takiego zezwolenia.

Zezwolenie wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta właściwy ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. W praktyce oznacza to, że restaurator składa wniosek do urzędu właściwego dla miejsca, w którym będzie prowadzona sprzedaż alkoholu.

Przed wydaniem zezwolenia organ uzyskuje pozytywną opinię gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych dotyczącą zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy. Gmina może między innymi ustalać maksymalną liczbę zezwoleń oraz zasady usytuowania miejsc sprzedaży alkoholu.

W przypadku restauracji i innych lokali, w których alkohol jest spożywany na miejscu, zezwolenie wydaje się na czas oznaczony nie krótszy niż 4 lata. Jeżeli alkohol jest przeznaczony do spożycia poza miejscem sprzedaży, okres ten nie może być krótszy niż 2 lata.

Rodzaje koncesji na alkohol – zezwolenia A, B i C

Zezwolenie na sprzedaż alkoholu wydawane jest oddzielnie dla trzech kategorii napojów alkoholowych. Potocznie często określa się je jako koncesje typu A, B i C, chociaż sama ustawa nie posługuje się takim oznaczeniem literowym.

• Zezwolenie A – obejmuje napoje zawierające do 4,5% alkoholu oraz piwo. Co istotne, piwo należy do tej kategorii niezależnie od zawartości alkoholu.
• Zezwolenie B – obejmuje napoje zawierające powyżej 4,5% do 18% alkoholu, z wyjątkiem piwa. W praktyce dotyczy to przede wszystkim wina oraz innych napojów alkoholowych mieszczących się w tym przedziale.
• Zezwolenie C – obejmuje napoje zawierające powyżej 18% alkoholu, czyli między innymi wódkę, whisky, rum czy inne alkohole wysokoprocentowe.

Restauracja nie zawsze musi posiadać wszystkie trzy zezwolenia. Jeżeli lokal zamierza sprzedawać wyłącznie piwo, wystarczy zezwolenie obejmujące pierwszą kategorię. Jeśli w karcie mają znaleźć się również wino i alkohole wysokoprocentowe, konieczne będzie uzyskanie odpowiednio kolejnych zezwoleń.

Każde zezwolenie jest wydawane oddzielnie, dlatego również opłaty oblicza się osobno dla poszczególnych kategorii alkoholu. Szczegółowe stawki, progi sprzedaży oraz zasady naliczania opłat opisujemy w poradniku ile kosztuje koncesja na alkohol.

Jeżeli planujesz oferować przede wszystkim piwo, zobacz również poradnik koncesja na piwo, w którym wyjaśniamy także zasady dotyczące piwa bezalkoholowego.

Ile kosztuje koncesja na alkohol?

Opłata za zezwolenie na sprzedaż alkoholu zależy od rodzaju napojów, które restauracja chce oferować. W przypadku przedsiębiorcy rozpoczynającego sprzedaż alkoholu podstawowe opłaty wynoszą:

• 525 zł – dla napojów zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa,
• 525 zł – dla napojów zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu, z wyjątkiem piwa,
• 2100 zł – dla napojów zawierających powyżej 18% alkoholu.

Jeżeli restauracja chce sprzedawać napoje ze wszystkich trzech kategorii, suma podstawowych opłat wynosi więc 3150 zł. W kolejnych latach wysokość opłaty może być jednak uzależniona od wartości sprzedaży alkoholu osiągniętej w poprzednim roku.

Szczegółowo wyjaśniamy sposób obliczania opłat, progi sprzedaży, terminy płatności i zasady rozliczenia w poradniku ile kosztuje koncesja na alkohol.

Jakie warunki trzeba spełnić, aby uzyskać koncesję na alkohol?

Aby restauracja mogła legalnie sprzedawać lub podawać alkohol, przedsiębiorca musi uzyskać zezwolenie dla konkretnego punktu sprzedaży. Zezwolenie jest wydawane na wniosek przedsiębiorcy przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta właściwego dla lokalizacji lokalu.

Jednym z najważniejszych warunków jest zgodność lokalizacji punktu sprzedaży z zasadami obowiązującymi w danej gminie. Rada gminy ustala maksymalną liczbę zezwoleń oraz zasady usytuowania miejsc sprzedaży i podawania alkoholu. Przed wydaniem zezwolenia gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych opiniuje, czy lokalizacja lokalu jest zgodna z tymi uchwałami.

Oznacza to, że przed wynajęciem lokalu lub rozpoczęciem procedury warto sprawdzić aktualne uchwały obowiązujące w danej gminie. Mogą one określać między innymi sposób mierzenia odległości od określonych obiektów lub inne ograniczenia dotyczące lokalizacji punktu sprzedaży.

Nie istnieje jedna, obowiązująca w całej Polsce minimalna odległość restauracji sprzedającej alkohol od szkoły, przedszkola czy kościoła. Takie wymagania mogą wynikać z lokalnych uchwał, dlatego należy je sprawdzić dla konkretnej miejscowości.

Przedsiębiorca musi również posiadać tytuł prawny do lokalu, w którym będzie prowadzona sprzedaż. Jeżeli punkt znajduje się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, do wniosku trzeba dodatkowo dołączyć zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku. Lokal gastronomiczny musi też posiadać decyzję właściwego państwowego inspektora sanitarnego o zatwierdzeniu zakładu.

Po uzyskaniu zezwolenia przedsiębiorca musi przestrzegać warunków jego wykonywania, w tym prowadzić sprzedaż wyłącznie w punkcie wskazanym w zezwoleniu, terminowo wnosić wymagane opłaty oraz zaopatrywać się w alkohol z legalnych źródeł.

Jakie dokumenty są potrzebne do koncesji na alkohol?

Do wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych trzeba dołączyć dokumenty dotyczące przede wszystkim lokalu, w którym będzie prowadzona sprzedaż.

Podstawowy zestaw obejmuje:

• dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych, na przykład umowę najmu lub dokument potwierdzający własność,
• zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku – jeżeli punkt sprzedaży znajduje się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym,
• decyzję właściwego państwowego inspektora sanitarnego o zatwierdzeniu zakładu.

Sam wniosek powinien wskazywać między innymi rodzaj zezwolenia, dane przedsiębiorcy, przedmiot działalności gospodarczej, adres punktu sprzedaży oraz adres miejsca składowania napojów alkoholowych, jeśli jest ono wykorzystywane.

W praktyce urząd może udostępniać własny formularz lub elektroniczny wzór wniosku, dlatego przed jego złożeniem warto sprawdzić aktualną procedurę na stronie właściwego urzędu gminy lub miasta.

Do standardowego wniosku o zezwolenie na sprzedaż alkoholu w restauracji nie należy z mocy ustawy dołączać zaświadczenia o niekaralności właściciela lub kadry zarządzającej, bilansu, rachunku zysków i strat ani planu lokalu. Takie informacje nie należą do ustawowego katalogu podstawowych załączników.

Jak uzyskać koncesję na alkohol krok po kroku?

Procedura uzyskania zezwolenia na sprzedaż alkoholu zaczyna się od złożenia wniosku do urzędu właściwego dla lokalizacji punktu sprzedaży. W praktyce warto rozpocząć ją z wyprzedzeniem, szczególnie jeśli otwarcie restauracji jest uzależnione od możliwości sprzedaży alkoholu.

1. Sprawdź, jakich zezwoleń potrzebujesz

Najpierw ustal, jakie rodzaje alkoholu będą sprzedawane w lokalu. W zależności od oferty może być potrzebne jedno, dwa albo trzy zezwolenia obejmujące odpowiednio piwo i napoje do 4,5%, napoje od 4,5% do 18% z wyjątkiem piwa oraz alkohole powyżej 18%.

2. Sprawdź lokalne zasady

Przed złożeniem wniosku warto zweryfikować uchwały obowiązujące w danej gminie. Dotyczą one między innymi maksymalnej liczby zezwoleń oraz zasad usytuowania punktów sprzedaży alkoholu.

3. Przygotuj wniosek i wymagane dokumenty

Wniosek powinien zawierać między innymi rodzaj zezwolenia, dane przedsiębiorcy, NIP, przedmiot działalności, adres punktu sprzedaży oraz adres miejsca składowania alkoholu, jeżeli takie miejsce jest wykorzystywane.

Do wniosku należy dołączyć wymagane dokumenty dotyczące lokalu, w tym potwierdzenie tytułu prawnego oraz decyzję właściwego inspektora sanitarnego o zatwierdzeniu zakładu. W określonych przypadkach potrzebna jest również zgoda dotycząca lokalizacji punktu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym.

4. Złóż wniosek we właściwym urzędzie

Wniosek składa się do wójta, burmistrza albo prezydenta miasta właściwego dla lokalizacji punktu sprzedaży. W wielu urzędach sprawę można również rozpocząć elektronicznie.

5. Poczekaj na opinię i decyzję

Przed wydaniem zezwolenia organ uzyskuje pozytywną opinię gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych dotyczącą zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z lokalnymi uchwałami.

Jeżeli liczba wniosków przekracza maksymalną liczbę zezwoleń ustaloną przez gminę, ustawa przewiduje dodatkowe kryteria decydujące o kolejności ich wydawania.

Ile czeka się na koncesję na alkohol?

Nie ma jednego ustawowego terminu właściwego wyłącznie dla zezwoleń na sprzedaż alkoholu. Zastosowanie mają ogólne zasady postępowania administracyjnego. Sprawa wymagająca postępowania wyjaśniającego powinna zostać załatwiona nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawa szczególnie skomplikowana – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy.

W praktyce czas może zależeć między innymi od kompletności dokumentów, terminu posiedzenia gminnej komisji oraz lokalnej procedury. Dlatego nie warto zostawiać wniosku na ostatnią chwilę przed planowanym otwarciem lokalu.

Na jak długo można uzyskać koncesję na alkohol?

Organ wydaje zezwolenie na sprzedaż alkoholu na czas oznaczony. Minimalny okres zależy od tego, gdzie klient spożywa zakupiony alkohol.

W przypadku restauracji, baru lub innego lokalu gastronomicznego, w którym klienci piją alkohol na miejscu, zezwolenie musi obowiązywać przez co najmniej 4 lata. Przy sprzedaży alkoholu przeznaczonego do spożycia poza miejscem sprzedaży minimalny okres wynosi 2 lata.

Przepisy określają okres minimalny, a nie maksymalny. Organ może więc udzielić zezwolenia na dłuższy czas.

Co zrobić, gdy kończy się koncesja na alkohol?

Zezwolenie wygasa wraz z upływem terminu wskazanego w decyzji. Jeżeli restaurator chce dalej sprzedawać alkohol, powinien odpowiednio wcześniej rozpocząć procedurę uzyskania kolejnego zezwolenia.

Przedsiębiorcy często nazywają tę procedurę „przedłużeniem koncesji na alkohol”. Ustawa nie przewiduje jednak automatycznego przedłużenia dotychczasowego zezwolenia. Po upływie jego ważności przedsiębiorca musi zadbać o kolejne zezwolenie, aby zachować ciągłość sprzedaży alkoholu.

Jeżeli zbliża się koniec ważności obecnego zezwolenia, sprawdź, jak wygląda przedłużenie koncesji na alkohol i kiedy najlepiej złożyć nowy wniosek.

Kiedy zezwolenie może wygasnąć wcześniej?

Upływ terminu ważności nie stanowi jedynej przyczyny wygaśnięcia zezwolenia. Ustawa wskazuje również między innymi:

• likwidację punktu sprzedaży,
• zmianę rodzaju działalności punktu sprzedaży,
• zmianę składu wspólników spółki cywilnej,
• niedopełnienie obowiązku złożenia w terminie oświadczenia o wartości sprzedaży alkoholu,
• brak terminowej zapłaty wymaganej opłaty.

W przypadku dwóch ostatnich sytuacji przedsiębiorca może jeszcze uniknąć wygaśnięcia zezwolenia, jeśli w ciągu kolejnych 30 dni uzupełni obowiązek i wniesie przewidzianą w ustawie dodatkową opłatę.

Dlatego restaurator powinien kontrolować nie tylko datę końcową zezwolenia, lecz także terminy składania oświadczeń i wnoszenia opłat.

Jakie obowiązki ma restaurator po uzyskaniu koncesji na alkohol?

Uzyskanie zezwolenia nie kończy obowiązków przedsiębiorcy. Restaurator musi przez cały okres jego obowiązywania przestrzegać zasad sprzedaży alkoholu oraz warunków określonych w przepisach.

Przede wszystkim powinien:

• prowadzić sprzedaż alkoholu wyłącznie w punkcie wskazanym w zezwoleniu,
• posiadać tytuł prawny do lokalu,
• terminowo wnosić wymagane opłaty,
• kupować alkohol od producentów lub przedsiębiorców, którzy posiadają odpowiednie uprawnienia do sprzedaży hurtowej,
• zgłaszać organowi zezwalającemu zmiany dotyczące danych objętych zezwoleniem w ciągu 14 dni,
• przestrzegać lokalnych zasad dotyczących punktu sprzedaży,
• sprzedawać alkohol zgodnie z warunkami wynikającymi z ustawy i innych przepisów.

Komu nie wolno sprzedawać alkoholu?

Przepisy zabraniają sprzedaży i podawania alkoholu:

• osobom poniżej 18. roku życia,
• osobom, których zachowanie wskazuje na stan nietrzeźwości,
• na kredyt lub pod zastaw.

Jeżeli pracownik ma wątpliwości co do wieku klienta, może poprosić go o okazanie dokumentu potwierdzającego wiek.

Restaurator powinien więc jasno określić zasady obsługi takich sytuacji i przeszkolić personel wewnętrznie z obowiązujących procedur. Takie szkolenie stanowi dobrą praktykę organizacyjną, ale przepisy nie wprowadzają ogólnego obowiązku ukończenia przez kelnerów lub barmanów specjalnego, zewnętrznego szkolenia z odpowiedzialnej sprzedaży alkoholu.

Dlaczego warto przeszkolić personel?

Za naruszenie zasad sprzedaży może odpowiadać nie tylko pracownik, który bezpośrednio sprzedał alkohol. Sprzedaż osobie niepełnoletniej może również prowadzić do postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia przedsiębiorcy.

Dlatego restaurator powinien wdrożyć proste zasady kontroli wieku, odmowy sprzedaży i reagowania na osoby nietrzeźwe. W praktyce ogranicza to ryzyko błędów popełnianych przez personel i pomaga chronić zezwolenie.

Kiedy urząd może cofnąć koncesję na alkohol?

Organ zezwalający może cofnąć zezwolenie, gdy przedsiębiorca narusza zasady sprzedaży alkoholu albo warunki korzystania z zezwolenia.

Do najważniejszych przyczyn należą:

• sprzedaż lub podawanie alkoholu osobom poniżej 18. roku życia,
• sprzedaż lub podawanie alkoholu osobom, których zachowanie wskazuje na stan nietrzeźwości,
• sprzedaż alkoholu na kredyt lub pod zastaw,
• naruszanie innych warunków sprzedaży określonych w przepisach,
• powtarzające się zakłócanie porządku publicznego w lokalu lub jego najbliższej okolicy, jeżeli przedsiębiorca nie zawiadamia odpowiednich służb,
• wprowadzenie do sprzedaży alkoholu pochodzącego z nielegalnego źródła,
• podanie fałszywych danych w oświadczeniu o wartości sprzedaży alkoholu,
• popełnienie określonego w ustawie przestępstwa przez osobę odpowiedzialną za działalność przedsiębiorcy,
• orzeczenie zakazu prowadzenia działalności objętej zezwoleniem.

Warto zwrócić szczególną uwagę na sprzedaż alkoholu osobie niepełnoletniej. Jeżeli zrobi to pracownik restauracji, konsekwencje administracyjne mogą dotknąć przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie. Dlatego restaurator powinien wdrożyć jasne zasady kontroli wieku i odmowy sprzedaży.

Kiedy urząd cofa koncesję na alkohol?

Organ zezwalający cofa zezwolenie, jeżeli w toku postępowania stwierdzi wystąpienie jednej z przesłanek określonych w ustawie. Cofnięcie zezwolenia różni się od jego wygaśnięcia. Przy wygaśnięciu przyczyną może być na przykład upływ terminu ważności albo brak terminowej opłaty. Przy cofnięciu organ reaguje na naruszenie zasad lub warunków sprzedaży.

Jeżeli organ cofnie zezwolenie, przedsiębiorca może ponownie wystąpić o jego wydanie najwcześniej po 3 latach od dnia wydania decyzji o cofnięciu. Z tego powodu naruszenia związane ze sprzedażą alkoholu mogą mieć dla restauracji znacznie poważniejsze skutki niż sama kara finansowa.

Szczegółowe przesłanki, przebieg postępowania oraz skutki takiej decyzji opisujemy w poradniku cofnięcie koncesji na alkohol.

Koncesja na alkohol na imprezę, catering lub event

Nie każda sprzedaż alkoholu odbywa się w stałym lokalu gastronomicznym. Przepisy przewidują również szczególne zezwolenia dla przedsiębiorców, którzy sprzedają alkohol podczas wydarzeń albo obsługują imprezy zamknięte.

Jednorazowe zezwolenie na sprzedaż alkoholu

Przedsiębiorca, który posiada już zezwolenie na sprzedaż alkoholu, może wystąpić o jednorazowe zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Takie zezwolenie obowiązuje maksymalnie przez 2 dni.

Ten tryb sprawdza się przede wszystkim przy krótkich wydarzeniach, festynach, targach lub innych imprezach, podczas których przedsiębiorca chce prowadzić sprzedaż alkoholu poza swoim stałym punktem.

Opłata za jednorazowe zezwolenie wynosi 1/12 rocznej opłaty podstawowej właściwej dla danej kategorii alkoholu. Przedsiębiorca wpłaca ją na rachunek gminy przed uzyskaniem zezwolenia.

Zezwolenie na alkohol dla cateringu i imprez zamkniętych

Inne zasady dotyczą przedsiębiorców, którzy dostarczają żywność na imprezy zamknięte organizowane w miejscu i czasie wskazanym przez klienta na podstawie zawartej z nim umowy.

W takim przypadku przedsiębiorca może uzyskać zezwolenie na sprzedaż alkoholu na okres do 2 lat. Ten tryb może mieć zastosowanie między innymi przy obsłudze wesel, bankietów, imprez firmowych i innych zamkniętych wydarzeń realizowanych w formule cateringowej.

Nie należy utożsamiać tego zezwolenia z jednorazowym zezwoleniem na sprzedaż alkoholu. To dwa różne tryby przewidziane dla innych sytuacji.

A co z food truckiem lub mobilnym barem?

Sam fakt prowadzenia sprzedaży z food trucka albo mobilnego baru nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku posiadania odpowiedniego zezwolenia. Rodzaj potrzebnego zezwolenia zależy od sposobu i miejsca prowadzenia sprzedaży oraz charakteru wydarzenia.

Przed rozpoczęciem sprzedaży alkoholu poza stałym lokalem warto więc sprawdzić, który tryb odpowiada konkretnej działalności i jakie wymagania stosuje właściwa gmina.

FAQ – koncesja na alkohol w restauracji

Koncesja na alkohol – najważniejsze informacje

Koncesja na alkohol to potoczne określenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Restaurator powinien przede wszystkim ustalić, jakich zezwoleń potrzebuje, sprawdzić lokalne zasady obowiązujące w gminie oraz przygotować dokumenty dotyczące lokalu.

W przypadku gastronomii, w której klienci spożywają alkohol na miejscu, zezwolenie obowiązuje przez co najmniej 4 lata. Restaurator musi również pamiętać o terminowych opłatach, przestrzeganiu zasad sprzedaży oraz kontroli wieku klientów.

Jeżeli planujesz sprzedaż alkoholu, sprawdź również:

• ile kosztuje koncesja na alkohol – stawki, progi sprzedaży, terminy opłat i przykłady obliczeń,
• koncesja na piwo – zasady sprzedaży piwa oraz piwa bezalkoholowego.

Przed złożeniem wniosku sprawdź też aktualne uchwały i procedury właściwej gminy, ponieważ lokalne przepisy mogą określać między innymi limity zezwoleń oraz zasady usytuowania punktów sprzedaży alkoholu.